📜 Contracten: netcongestieclausule

Afb. 1 Geen aansluiting 

De bouw- en vastgoedsector krijgt steeds vaker te maken met netcongestie – overbelasting van het elektriciteitsnet, waardoor nieuwe aansluitingen worden vertraagd of zelfs geweigerd. Door de energietransitie, toenemende elektrificatie en de opkomst van zonne- en windenergie staat het Nederlandse stroomnet zwaar onder druk.

Voor bouwprojecten heeft dit directe gevolgen. Géén stroom = géén operatie. Met als gevolg:

• Vertragingen 📆
• Boetes 💰
• Schadeclaims 💰
• Juridische geschillen ⚖️

Een korte blik op iets belangrijks.

💬 Netcongestieclausule 

Een netcongestieclausule is een bepaling in de overeenkomst die regelt wat er gebeurt bij capaciteitsgebrek op het elektriciteitsnet die directe impact hebben op het bouwproject. Deze clausule biedt een juridische basis om met elkaar in gesprek te gaan wanneer er onverwachte externe invloeden optreden. Zonder dergelijke afspraken komt het risico vaak volledig bij de opdrachtnemer te liggen, wat leidt tot spanningen en mogelijk juridische conflicten.

💸 Het belang voor álle bouwpartijen

Om het risico beheersbaar te maken, nemen steeds meer partijen een netcongestieclausule op in hun contracten. Deze clausule legt vast hoe partijen omgaan met mogelijke gevolgen voor een project door gebrek aan netcapaciteit.

Afb. 2 Bouwpartijen

Een goed geformuleerde clausule biedt voordelen:

• Juridische houvast bij vertraging of uitstel 🛡️
• Gelijke verwachtingen tussen partijen ⚖️
• Bescherming tegen schadeclaims 💼
• Ruimte voor overleg over alternatieve oplossingen 🧠

📌 Een voorbeeld van een clausule:

“Partijen erkennen dat op grond van artikel 24 lid 1 Elektriciteitswet 1998 een aansluiting op het elektriciteitsnet kan worden geweigerd wegens capaciteitsgebrek. Gelet op het bestaande risico op netcongestie, verklaren Partijen dat vertragingen of beperkingen in aansluiting die het gevolg zijn van netcapaciteitsproblemen niet worden aangemerkt als toerekenbare tekortkomingen in de zin van artikel 6:74 BW, maar als overmacht zoals bedoeld in artikel 6:75 BW.

Partijen komen overeen dat in een dergelijk geval overleg plaatsvindt over een redelijke verlenging van termijnen of tijdelijke alternatieven, zonder dat hieruit een verplichting tot schadevergoeding voortvloeit.”

🔎 Let op: dit is een versimpeld voorbeeld. Voor juridisch sluitende formuleringen is het verstandig een jurist in bouwrecht te raadplegen.

⚖️ Juridische achtergrond

Wat zegt de wet m.b.t. situaties aangaande gebrek aan netcapaciteit. Een zijspoor wat een sterke samenhang heeft met een netcongestieclausule.

Afb. 3 Rechter hamer

1. Elektriciteitswet 1998

• Artikel 24 lid 1: de netbeheerder mag een aansluiting weigeren bij capaciteitsgebrek.

• Nieuwe wetswijzigingen (2024): geven meer ruimte voor congestiemanagement en prioritering van bepaalde aanvragen.

Aansluiting op het net is dus géén absoluut recht en dat moet juridisch worden ondervangen.

2. Burgerlijk Wetboek (Boek 6)

• Artikel 6:75 BW: overmacht, wanneer een partij iets niet kan leveren door omstandigheden buiten zijn schuld.

• Artikel 6:258 BW: onvoorziene omstandigheden – biedt onder strikte voorwaarden ruimte om het contract aan te passen.

Rechters zijn terughoudend met het toekennen van overmacht of onvoorziene omstandigheden als er geen clausule is opgenomen. Daarom is contractuele vastlegging cruciaal.

3. Relevante jurisprudentie

• Rb. Midden-Nederland (2023): ontwikkelaar kreeg geen schadevergoeding, omdat geen tijdige aanvraag was gedaan.

• Hof Arnhem-Leeuwarden (2022): netcongestie werd níét als overmacht erkend, omdat het risico bekend was bij ondertekening van het contract.

Uit deze uitspraken blijkt: wie geen clausule heeft, staat juridisch zwakker.

📋Tips

Bij het opnemen van een netcongestieclausule is het belangrijk om ook afspraken te maken over:

Afb. 4 Good to know

• Tijdige aanvraag van netaansluiting door de juiste partij 🕒
• Documentatie van communicatie met de netbeheerder 📝
• Opschortende voorwaarden voor start bouw of oplevering 🧾
• Tijdelijke oplossingen (bijv. aggregaten of batterijopslag) 🔋
• Verdeling van risico’s en aansprakelijkheid bij vertraging ⚖️

📌 Alles op een rij: anticiperen is beter dan procederen.

Netcongestie is een structureel probleem dat niet snel zal verdwijnen. Voor bouwprojecten is het geen randvoorwaarde meer, maar een cruciale factor in planning en realisatie. Met een duidelijke, juridisch onderbouwde netcongestieclausule in het contract beschermen partijen zich tegen onvoorziene vertraging, juridische conflicten en financiële schade.

🙏Op elkaar kunnen rekenen is goed.

📑Een netcongestieclausule is beter.

🌍Want de wereld is geen vredig calculatiebestand.

📬 Neem gerust contact op middels een reactie op dit blog of via de mail yordieschoonbrood841@gmail.com.